Pius C. Ciapało

Pius C. Ciapało urodził się 11 lipca 1942 roku w Hajnówce. Po wojnie krótko zamieszkał w Warszawie, potem w Gdyni, skąd w 1946 roku przeniósł się do Wrocławia, gdzie ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych (1963).

W latach 1963–1964 studiował na Wydziale Konserwacji Zabytków oraz na Wydziale Artystyczno-Dydaktycznym Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, a następnie malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1964–1968) w pracowniach Eugeniusza Arcta, później Aleksandra Kobzdeja. W 1969 roku w pracowni A. Kobzdeja uzyskał dyplom z wyróżnieniem. Po ukończeniu studiów przez pół roku pracował na farmach w Anglii, a jednocześnie w weekendy w galeriach i muzeach w Londynie poszerzał studia akademickie o analizę twórczości malarzy świata z kręgu Nowej Figuracji.

Po powrocie do kraju działał w grupie Ciapało-Małkowski-Masznicz. Brał udział w ponad stu wystawach zbiorowych, w Festiwalach Malarstwa Polskiego, biennale, triennale oraz wystawach zagranicznych (w tym reprezentujących polskie malarstwo współczesne poza granicami). Ponadto prezentował prace na ponad czterdziestu premierowych wystawach indywidualnych. Będąc członkiem ZPAP, pełnił ważne funkcje we władzach Okręgu Warszawskiego.

Działalność w Siedlcach, ruch „O Poprawę”

W latach 70. animował i prowadził „Pokaz Jednego Dzieła” w Domu Artysty Plastyka w Warszawie, a następnie Galerię Akademicką w Akademii Podlaskiej Siedlcach, w której pracował na stanowisku profesora nadzwyczajnego. W latach 1969–1974 działał w grupie „Ciapało-Małkowski-Masznicz”; był współanimatorem ruchu artystycznego „O Poprawę” oraz komisarzem pierwszej wystawy „O Poprawę” (Warszawa, 1972) oraz organizatorem wystawy Ruchu „O Poprawę” w Kopenhadze (1976), a także – z Geno Małkowskim – czterokrotnie we Francji (1977-1978).

W 1981 roku zainicjował i był kuratorem głośnej i kontrowersyjnej 14 Wystawy Okręgowej ZPAP w Zachęcie, nazwanej „Demokracja w Sztuce”… (współautorem wykonania ekspozycji był Geno Małkowski).

Okres Nowej Figuracji

W pierwszym okresie twórczości (1969-1974) Pius Ciapało tworzył obrazy pod wpływem Nowej Figuracji. Powstał cykl zatytułowany „Formy Nieprawdopodobne i Nieprawdopodobnie Podobne” z przedstawieniami zbliżonych w kadrze fragmentów ciała i towarzyszącymi im na drugim planie sylwetowo traktowanymi postaciami ujętymi w ruchu. Artysta, akcentując kobiecy seksualizm, zamieniał te wizerunki w archaizowane symbole erotyzmu.

Okres „symfonii”

W drugim okresie twórczości (1974-1988) powstawały obrazy o monumentalnych rozmiarach, które artysta nazwał „symfoniami” – utworami strukturalnymi. Symfonia „Pory Roku” namalowana w 1974 r. ma blisko 120 metrów kwadratowych powierzchni i złożona jest z 48 obrazów (konceptualizm namalowany). Następnie powstawały: „Koncert na lewą rękę”, „Oratorium Kosmiczne”, symfonia niekomercyjna Nr 3 – „Zielona”, „Studium” – struktura barwy a system dźwięków, cykl obrazów trójkątnych zwany „Kaprysami” („Capriccio”), „Rzecz Czarna” (1980), „Pasaż”, symfonia trzynastu błękitnych – „Feralna”, „Wariacje” – na temat symfonii niekomercyjnej Nr 3 „Zielonej”, parawany symfoniczne „Koncertujące” oraz symfonia „Kryształkowa”. Ich tematem, jak określa autor, jest pożądanie – desire (wystawie w Zachęcie towarzyszył katalog prac tego okresu).

Okres „amerykański”, inspiracje architekturą

Trzeci okres twórczości Piusa Ciapało rozpoczyna się w 1988 roku. Artystę fascynuje nowoczesna architektura wielkich amerykańskich aglomeracji. W roku akademickim 1988-1989 przebywał jako visiting professor na stażu naukowym w Eastern Illinois University w Charleston (USA). W tym czasie zapoczątkowana zostaje symfonia „Architektoniczna”, którą artysta kontynuuje po powrocie do kraju. Składa się ona głównie z prac wykonanych na płótnach napiętych na niezwykle skomplikowanych pięciokątnych i ośmiokątnych blejtramach – płótna są malowane tradycyjnie, czasem pointylistycznie oraz z wykorzystaniem drippingu, celem uzyskania iluzji 3D. Druga część Symfonii „Architektonicznej” dedykowana jest – w hołdzie – Jacksonowi Pollockowi. Jednocześnie Ciapało nadal prowadził badania nad możliwościami ekspresyjnymi płaszczyzny w malarstwie oraz stara się traktować kolorystykę swych prac na sposób muzyczny. W 1995 roku został zaproszony do Izraela z grupą studentów Akademii Podlaskiej w Siedlcach. Będąc tam studiował przekazy biblijne, historię starożytnych kultur Mezopotamii i Babilonu, obserwował i analizował aktualne wydarzenia i stamtąd zaczerpnął inspirację do kolejnej realizacji prac z serii „Architektonicznych” zatytułowanej „Wieża Babel”.

Po okresie obrazów „Architektonicznych” – który zamyka „zbombardowanie” nowojorskich wież WTC (2001) – „In Memoriam” – nastąpił zwrot ku kumulowaniu strukturalnemu. Powstały obrazy komponowane na płótnach i płytach laminowanych o kształtach kół i elips (2 serie z cyklu: „Rondo”; „Rondeau, moje koła i elipsy”).

Prace nad rzeźbą ogrodową

Po zakończeniu twórczości malarskiej rozpoczął prace nad monumentalną żelbetonową rzeźbą ogrodową, którą przerywa w 2008 roku zajmując się komputerową dokumentacją własnej twórczości w formie niewielkich form filmowych. W 2015 roku, 5 kompletów (każdy po 20 filmików DVD), Biblioteka Główna Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach przekazała wybranym bibliotekom w kraju oraz Bibliotece Narodowej w Warszawie. Większość filmików dokumentujących własny dorobek artystyczny Piusa Ciapało oraz seria trzech filmików, m.in. „Batik-movie” Doroty Wielkosielec, prezentowanych jest na You Tube.

Odznaczenia, nagrody, wyróżnienia

Odznaczenia: Zasłużony Działacz Kultury – 1980 Srebrny Krzyż Zasługi – 1986 Złoty Krzyż Zasługi – 2004 Medal „Za Zasługi Dla Siedleckiej Uczelni” – 2006

Dyplom Ministra Kultury za szczególne osiągnięcia w upowszechnianiu kultury – 2003